Mieszkaniec budynku wielorodzinnego przy ul. Małysiaka zgłosił, że przez kratkę wentylacyjną w łazience okresowo przedostaje się intensywny zapach lakieru używanego podczas remontu mieszkania na wyższej kondygnacji. Początkowo objaw wskazywał na problem z pionem wentylacyjnym albo trwałe odwrócenie kierunku przepływu. Kluczowa okazała się jednak analiza godzin występowania zapachu.
Wynik diagnostyki: zapach pojawiał się wyłącznie podczas pracy okapu kuchennego w mieszkaniu zgłaszającym problem. Okap wytwarzał podciśnienie, a instalacja łazienkowa stawała się drogą napływu powietrza wyrównującego ciśnienie.
Zgłoszony objaw
Nieprzyjemny zapach nie występował stale. Pojawiał się w określonych porach i zanikał po zakończeniu gotowania. Wentylacja łazienki, która w normalnych warunkach powinna usuwać powietrze z mieszkania, okresowo zaczynała pracować w przeciwnym kierunku.
Jak przebiegała diagnostyka
Porównaliśmy czas występowania zapachu ze sposobem użytkowania mieszkania. Powtarzalność zdarzeń wykazała bezpośredni związek z uruchamianiem okapu kuchennego. Nie był to więc przypadkowy napływ zapachów ani stała niesprawność wentylacji. Objaw powstawał tylko wtedy, gdy okap usuwał z mieszkania dużą ilość powietrza.
W takim przypadku sama kontrola wentylatora dachowego lub chwilowy pomiar przy kratce może nie ujawnić przyczyny. Instalację trzeba sprawdzić w warunkach, w których problem rzeczywiście występuje: przy zamkniętych oknach, włączonym okapie i typowym ustawieniu nawiewników.
Mechanizm powstawania problemu
Każda ilość powietrza usunięta przez okap musi zostać zastąpiona taką samą ilością powietrza napływającego. Jeżeli okna są szczelne, a nawiewniki nie zapewniają wystarczającego dopływu, w mieszkaniu powstaje podciśnienie. Powietrze zaczyna wtedy napływać przez drogę o najmniejszych oporach.
W tym przypadku taką drogą okazała się kratka i pion wentylacyjny łazienki. Wraz z powietrzem zostały zassane zapachy pochodzące z remontu prowadzonego na wyższej kondygnacji. Nie oznaczało to, że zapach był wytwarzany przez instalację. Wentylacja stała się jedynie niepożądaną drogą jego transportu.
Przyczyna techniczna
W mieszkaniu nie zapewniono dodatkowej kompensacji powietrza na czas pracy okapu o dużej wydajności. Typowy układ nawiewu w budynku mieszkalnym jest dobierany do stałej wentylacji bytowej, a nie zawsze do krótkotrwałego, wielokrotnie większego strumienia usuwanego przez okap. Przy szczelnej stolarce okiennej różnica pomiędzy wywiewem i nawiewem szybko prowadzi do zaburzenia bilansu powietrza.
Zastosowane rozwiązanie
Mieszkańcowi zalecono zapewnienie dopływu powietrza podczas używania okapu, przede wszystkim przez uchylenie okna. Należy również pozostawiać nawiewniki w pozycji umożliwiającej przepływ i nie zasłaniać kratek wentylacyjnych. Rozwiązaniem docelowym może być odpowiednio dobrany dodatkowy nawiew, jeżeli sposób użytkowania okapu powoduje częste i silne podciśnienie.
Efekt i wniosek
Po zapewnieniu powietrza kompensacyjnego łazienkowy pion przestał pełnić funkcję nawiewu, a zapachy nie były już zasysane do mieszkania. Przypadek pokazuje, że cofanie zapachów przez kratkę nie zawsze oznacza awarię wentylatora lub niedrożny kanał. Często przyczyną jest brak bilansu między powietrzem usuwanym a nawiewanym.
Wniosek dla mieszkańca i zarządcy: jeśli problem występuje tylko podczas pracy okapu, diagnostykę należy zacząć od kontroli nawiewu i podciśnienia. Wymiana wentylatora albo zwiększanie wyciągu bez zapewnienia dopływu powietrza może jeszcze pogorszyć sytuację.
Podobne objawy wymagają sprawdzenia całego układu w rzeczywistych warunkach pracy. Zobacz zakres usługi: przegląd wentylacji w Krakowie oraz pomiary wydajności wentylacji.